Algemene begrippenlijst

Aandacht

Ontvankelijke houding waarbij je al je zintuigen gebruikt

Acrobatiek

Oefeningen met je lijf, voor lenigheid, kracht en vertrouwen

Adonai

Naam van de god van de joden, JHWH

affirmatie

Korte, bekrachtigende zin met een positieve intentie

Allah

Naam van de god van de moslims

bestemming

Dat waar je in je leven naartoe wilt, om je eigen talenten en eigenschappen zo goed mogelijk te ontplooien

bidden

Aandacht en stilte om je te richten op God of het onnoembare, met woorden of daden

Bijbel

Heilig boek voor christenen met verhalen over God, mensen en Jezus, verdeeld in het oude en het nieuwe testament

Boeddha

Stichter van het boeddhisme. Hij leefde omstreeks 600 v. Chr. in India en werd geboren als Siddharta Gautama

Brahma

Naam van de god die volgens de hindoes het universum geschapen heeft

burgerschap

Leergebied om leerlingen met het oog op de samenleving zelfbewust en zelfredzaam maken, met aandacht voor participatie, identiteit en democratie

chassidische verhalen

Kleurrijke vertellingen van joodse leraren, met wijsheid en humor

concentratie

Je aandacht richten op één ding tegelijk

compliment

Iets positiefs of aardigs over iets wat iemand doet, heeft of is

cynisme

Niet geloven in het goede; negatieve of verbitterde houding

davidster

Zespuntige ster, opgebouwd uit twee gelijkzijdige driehoeken (hexagram). Sinds de 15^e eeuw is het een Joods symbool. Het werd in de Tweede Wereldoorlog gebruikt om Joden mee onderscheiden van andere bevolkingsgroepen

eerbied

Gevoel van respect, ontzag, waardering

eigenschap

Kenmerk, iets wat bij het wezen van een persoon of ding hoort

elfje

Gedicht met elf lettergrepen

gebed

Je op God richten, in stilte, in gedachte, met woorden of met daden

God

Naam van de god van de christenen, Heer

godsdienst

Geheel van overtuigingen, rituelen, materiële uitingen die samenhangen met geloof in een god (iedereen heeft een levensbeschouwing, gelovigen

hadith

Overlevering, verhaal uit betrouwbare bronnen, voornamelijk over het leven van Mohammed

halal

Producten en handelingen die voor moslims zijn toegestaan

haram

Producten en handelingen die voor moslims verboden, onrein zijn

hindoeïsme

Een godsdienstige traditie, oorspronkelijk uit India, waar God in de gedaante van veel goden tussen de mensen verschijnt

hogere macht

Een kracht tussen hemel en aarde, die het leven leidt en bestuurt

humor

Iets wat grappig is of wat je aan het lachen maakt

id-al-fitr

Suikerfeest, de laatste dag van de Ramadan

iftar

Maaltijd die een dag van vasten in de Ramadan afsluit, vlak na zonsondergang

in de gloria

Met lof, eer, vrolijkheid

insh’allah

‘Als Allah het wil’, woorden om aan te geven dat je als mens niet je hele leven in de hand hebt en Allah erbij wilt betrekken

kaars

Symbool van licht, rust, troost, inspiratie, of de aanwezigheid van God

keppel/kippah

Hoofddeksel dat joodse mannen dragen als ze de synagoge in gaan. Daarmee brengen ze hun respect voor God tot uiting

klezmer

Muziek van Jiddisch sprekende Joden in met name Oost-Europa. Het kan zowel feestmuziek als rituele muziek zijn

Koran

Heilig boek van de Islam, voor moslims. Opgetekend door Mohammed

kracht

Sterkte, vermogen, wat je kunt

Krishna

Naam van de god van de hindoes die zorgt voor liefde en vreugde

kwaliteit

Goede eigenschap van iemand, of een vaardigheid die iemand goed beheerst

levensbeschouwing

Geheel van inzichten, visies, waarden en ervaringen die bepalen wat je in het leven belangrijk vindt en hoe je daar vorm aan geeft (iedereen heeft een levensbeschouwing, gelovigen hebben een religie, wie in een god gelooft is godsdienstig)

logo

Symbool, merkteken, vignet

masseren

Met de hand(en) het lichaam van iemand anders wrijven, kneden, kloppen, zodat de ander kan ontspannen, of om pijn te verlichten

meditatie

Oefening in aandacht en concentratie

monnik

Man die zijn leven in armoede leef (in een klooster, of alleen), gericht op God en de eeuwigheid

mudra

Een bepaalde houding van de hand(en) tijdens de meditatie of yogaoefening met als doel concentratie of doorstroming van energie

nazi

Mensen die in de Tweede Wereldoorlog aanhanger waren van de nationaal socialistische, fascistische partij van Adolf Hitler

offer

Een dierbare of waardevolle gift voor een godheid, of voor het goede

oordeel

Uitspraak over iets of iemand die een goed- of een afkeuring inhoudt

openheid

Eerlijk en vrij laten zien en horen wat je vindt en wie je bent

overgave

Je helemaal overgeven, toevertrouwen, toewijden aan iets of iemand

overlevering

Verhaal uit betrouwbare bronnen, een hadith (voornamelijk islam)

passie

Iets waar je warm voor loopt, waar je hart voor hebt, wat je belangrijk vindt

plezier

Vreugde, genoegen, gein, pret, lol, vrolijkheid

portfolio

Map om werkbladen en andere resultaten van de leerlingen op te bergen, om de ontwikkeling te kunnen volgen

profeet

Iemand die door God of wijsheid inspiratie krijgt om mensen te vertellen wat het goede is om te doen

ramadan

Islamitische vastenmaand. Moslims eten niet van zonsopgang tot zonsondergang. In 2010 duurt de ramadan van 11 augustus tot 9 september

reciteren

Een tekst voorlezen, maar met veel aandacht voor stembuiging en intonatie

religie

Geheel van overtuigingen, rituelen, materiële uitingen die samenhangen met geloof

roeping

Geroepen worden om bijzondere dingen te doen

sabbat

Rustdag in het Jodendom, die duurt van vrijdag vlak voor zonsondergang tot zaterdag na zonsondergang

Socrates

Filosoof uit de Griekse oudheid (circa 470 v. Chr.). Uitvinder van de ‘Socratische methode’: hij hielp mensen zelf antwoord op hun vragen te vinden door ze vragen te stellen

Suikerfeest

Feestelijke afsluiting van de ramadan

symboliseren

Betekenis geven met iets anders dan woorden, verbeelden

symbool

Afbeelding die of voorwerp dat verwijst naar iets anders, groters, een betekenis binnenin

synagoge

Joods gebedshuis

tableau

Stilstaande scène waarin je met elkaar een gevoel of situatie uitbeeldt

talent

Iets waar je bijzonder goed in bent

Tenach

Heilige boeken van het Jodendom, bestaande uit Thora (wet of richtingwijzer), verhalen over de profeten en andere geschriften over JHWH (God) en mensen

tolerantie

Vermogen om anderen te aanvaarden zoals ze zijn

vasten

Een periode van afzien, met afspraken over wat je wel of niet eet, drinkt, doet, laat. Om beter te kunnen stil staan bij wat je wilt of belangrijk vindt

verklanken

Muzikale, poëtische manier om verhalen in klanken te ‘vertellen’, door ze te zingen of te spelen op muziekinstrumenten

vertrouwen

Zeker geloof dat iemand of iets jou steun, kracht of hulp geeft

verzoening

Het goed maken met elkaar, vergeven, samen verder kunnen

waterdrager

Iemand die, als er geen kraan in huis is, water haalt voor zijn baas

weldadig

Liefdadig, goed, gul, aangenaam, hartverwarmend

welwillend

Van harte, met goede bedoelingen

yoga

Oefeningen om de geest, het gevoel en het lichaam te beheersen met als doel: aandacht, ontspanning, of eenwording met God/het goddelijke

zegenen

Het goede of de nabijheid van God wensen

(…)

even stilte om na te (laten) denken