meer over Poerim

Poerim

Het Poerimfeest is gebaseerd op het verhaal Esther zoals het in de joodse Tenach staat en in de christelijke bijbel. Het verhaal speelt in de tijd dat het joodse volk in ballingschap leeft in het Perzische rijk, ongeveer de 5e eeuw voor Christus. Wanneer een minister, Haman, zoveel macht krijgt dat hij zijn vreemdelingenhaat kan botvieren, laat hij de poer gooien, het lot, om de datum van de vernietiging van het joodse volk in zijn land te bepalen. In de geschiedenis van het joodse volk is het vervolgd worden een steeds terugkerend feit, de holocaust in de Tweede Wereldoorlog is het laatste gruwelijke voorbeeld.

Esther

Het verhaal over Esther wordt met het Poerimfeest voorgelezen in de synagogen. Omdat Esthers ouders sterven als zij jong is, groeit ze op bij haar oom Mordechai. Ze leeft samen met het joodse volk in ballingschap in het Perzische rijk. Als koning Ahasveros een nieuwe echtgenote zoekt gaat ook Esther naar het paleis om aan de koninginnenverkiezing deel te nemen. Esther verzwijgt haar afkomst, zoals haar oom haar geboden heeft. Na veel schoonheidsbehandelingen en een hele concurrentieslag kiest de koning haar tot nieuwe koningin, wat het joodse volk een belangrijke ingang geeft in het centrum van de macht. Door toedoen van Mordechai en door sterk en diplomatiek optreden van Esther zelf, wordt Haman die haar volk wil uitroeien uitgeschakeld.

Poerimfeest: overwinning op het kwaad

Het verhaal Esther vertelt hoe alles ten goede keert. De datum die als datum voor de vernietiging van het joodse volk was vastgesteld, wordt de datum van hun redding en overleven. Het poerimfeest is een jaarlijks terugkerend geritualiseerd moment waarop men de overwinning op het kwaad viert.
Een van de joodse regels is om te vasten op de dag die vooraf gaat aan het feest. Ester vastte namelijk ook voordat ze een strategie uitzette om haar man, de koning, voor haar volk en haar zaak te winnen. Verdere gebruiken zijn:

  • De megila: de boekrol met het Estherverhaal wordt gelezen in de synagoge.
  • De hamansratel: telkens als de naam Haman klinkt maken de kinderen daarmee lawaai.
  • Verkleden: kinderen maar ook volwassenen gaan verkleed de straat op. Door zich te verkleden laten ze zien dat niets is wat het lijkt en het lot kan worden omgekeerd.
  • Poerimgrappen: die laten zien dat de werkelijkheid vaak anders is dan je denkt.
  • Kiesjeliesj  of “Hamansoren”: een traditioneel driehoekig gebak gevuld met maanzaad of pruimen.
  • Lekkers in twee smaken: zoet en hartig. De smaken geven het dubbele en niet eenduidige weer. Dit stuurt men aan vrienden en familie.
  • Drinken: tot men het verschil niet meer weet tussen “vervloekt is Haman” of “gezegend is Mordechai”.

Links

  • www.jhm.nl is de site van het Joods Historisch Museum in Amsterdam. Het museum heeft een kinderafdeling en educatief materiaal dat kan worden besteld.
  • www.kinderpleinen.nl – klik op de p en zoek poerim op.